نام‌های تجاری: Taxol®، OnxalTM

نوع دارو:

پاکلیتاکسل یک داروی شیمی درمانی ضد سرطان (“ضد تینئوپلاستیک” یا “سیتوتوکسیک”) است. پاکلیتاکسل به عنوان یک “آلکالوئید گیاهی”، “تاکسان” و یک “عامل ضد میکروتوبول” طبقه بندی می شود. (برای جزئیات بیشتر، بخش «چگونه پاکلیتاکسل کار می کند» را در زیر ببینید).

پاکلی تاکسل برای چه مواردی استفاده می شود:

درمان سرطان سینه، تخمدان، ریه، مثانه، پروستات، ملانوم، مری و همچنین انواع دیگر سرطان های تومور جامد. همچنین در سارکوم کاپوزی استفاده شده است.
توجه: اگر دارویی برای یک بار مصرف تایید شده باشد، پزشکان ممکن است استفاده از همان دارو را برای مشکلات دیگر انتخاب کنند، اگر فکر می کنند ممکن است مفید باشد.

نحوه تجویز پاکلی تاکسل:

پاکلی تاکسل به صورت تزریق یا انفوزیون در ورید (داخل وریدی، IV) داده می شود.
پاکلی تاکسل یک محرک است. محرک یک ماده شیمیایی است که می تواند باعث التهاب سیاهرگی شود که از طریق آن تزریق می شود. اگر دارو از سیاهرگ خارج شود، می تواند باعث آسیب بافتی شود. پرستار یا پزشکی که پاکلی تاکسل می دهد باید به دقت آموزش ببیند. اگر در حین دریافت پاکلی تاکسل درد یا قرمزی یا تورم در محل IV مشاهده کردید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.
از آنجایی که واکنش‌های آلرژیک شدید در برخی از افرادی که پاکلیتاکسل مصرف می‌کنند رخ داده است، از شما خواسته می‌شود که داروهایی برای کمک به جلوگیری از واکنش مصرف کنید. پزشک شما رژیم دقیق را تجویز خواهد کرد.
پاکلی تاکسل در زمان های مختلف و در برنامه های مختلف داده می شود.
هیچ نوع قرصی از پاکلی تاکسل وجود ندارد.
مقدار پاکلی تاکسل و برنامه ای که دریافت می شود به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله قد و وزن، سلامت عمومی یا سایر مشکلات سلامتی، و نوع سرطان یا بیماری تحت درمان. پزشک دوز و برنامه شما را تعیین خواهد کرد.

اثرات جانبی:

نکات مهمی که باید در مورد عوارض جانبی پاکلیتاکسل به خاطر بسپارید عبارتند از:

اکثر مردم همه عوارض ذکر شده را تجربه نمی کنند.
عوارض جانبی اغلب از نظر شروع و مدت زمان قابل پیش بینی هستند.
عوارض جانبی تقریباً همیشه برگشت پذیر هستند و پس از اتمام درمان از بین می روند.
گزینه های زیادی برای کمک به کاهش یا جلوگیری از عوارض جانبی وجود دارد.
هیچ ارتباطی بین وجود یا شدت عوارض جانبی و اثربخشی دارو وجود ندارد.
عوارض جانبی پاکلی تاکسل و شدت آنها بسته به میزان مصرف دارو و/یا برنامه زمانی که در آن تجویز می شود متفاوت است.
عوارض جانبی زیر برای بیمارانی که پاکلی تاکسل مصرف می کنند رایج است (بیش از 30٪ رخ می دهد):

شمارش خون پایین ممکن است گلبول های سفید و قرمز خون و پلاکت ها به طور موقت کاهش یابد. این می تواند شما را در معرض افزایش خطر عفونت، کم خونی و/یا خونریزی قرار دهد.
ریزش مو
آرترالژی و میالژیا، درد در مفاصل و عضلات. (به درد مراجعه کنید) معمولاً 2 تا 3 روز پس از پاکلیتاکسل موقتی است و در عرض چند روز برطرف می شود.
نوروپاتی محیطی (بی حسی و گزگز دست و پا)
حالت تهوع و استفراغ (معمولاً خفیف)
اسهال
زخم های دهان

موارد زیر عوارض جانبی کمتر شایع (در 10 تا 29 درصد) برای بیمارانی که پاکلیتاکسل دریافت می کنند ذکر شده است:

تورم پا یا مچ پا (ادم).
افزایش آزمایش خون برای اندازه گیری عملکرد کبد. پس از قطع درمان، اینها به حالت عادی باز می گردند (به مشکلات کبدی مراجعه کنید).
فشار خون پایین (در 3 ساعت اول انفوزیون رخ می دهد).
تیره شدن پوست در جایی که پرتو درمانی قبلی انجام شده است (یادآوری پرتو – به واکنش های پوستی مراجعه کنید).
تغییرات ناخن (تغییر رنگ بستر ناخن – نادر) (به واکنش های پوستی مراجعه کنید).

چه زمانی با پزشک یا ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید:

اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، فوراً در روز یا شب با پزشک خود تماس بگیرید:

تب 100.4 درجه فارنهایت (38 درجه سانتیگراد)، لرز (علائم احتمالی عفونت)
تنگی نفس، خس خس سینه، مشکل در تنفس، بسته شدن گلو، تورم اجزای صورت، کهیر (واکنش آلرژیک احتمالی).
علائم زیر نیاز به مراقبت پزشکی دارند، اما اورژانسی نیستند. پس از مشاهده هر یک از موارد زیر ظرف 24 ساعت با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید:

در صورت مشاهده قرمزی یا درد در محل تزریق
حالت تهوع (در توانایی غذا خوردن تداخل دارد و با داروهای تجویز شده تسکین نمی یابد)
استفراغ (بیش از 4 تا 5 بار استفراغ در یک دوره 24 ساعته)
اسهال (4-6 قسمت در یک دوره 24 ساعته)
خونریزی یا کبودی غیرمعمول
مدفوع سیاه یا قیری، یا خون در مدفوع یا ادرار شما
خستگی شدید (نمی تواند حدود

فعالیت های خودمراقبتی را انجام دهید)
زخم های دهان (قرمزی دردناک، تورم یا زخم)
زرد شدن پوست یا چشم
تورم پا یا مچ پا. افزایش وزن ناگهانی
علائم عفونت مانند قرمزی یا تورم، درد در هنگام بلع، سرفه مخاطی یا ادرار دردناک.
در صورت مشاهده علائم غیرعادی، همیشه به پزشک خود اطلاع دهید.

موارد احتیاط:

قبل از شروع درمان با پاکلی تاکسل، مطمئن شوید که در مورد سایر داروهایی که مصرف می کنید (از جمله داروهای تجویزی، بدون نسخه، ویتامین ها، داروهای گیاهی و غیره) به پزشک خود اطلاع دهید. از مصرف آسپرین یا محصولات حاوی آسپرین خودداری کنید، مگر اینکه پزشکتان به طور خاص اجازه دهد.
در حین مصرف پاکلی تاکسل هیچ نوع ایمن سازی یا واکسیناسیون را بدون تایید پزشک دریافت نکنید.
اگر باردار هستید یا ممکن است باردار باشید، قبل از شروع این درمان، به متخصص مراقبت های بهداشتی خود اطلاع دهید. دسته بارداری D (پاکلیتاکسل ممکن است برای جنین خطرناک باشد. زنان باردار یا باردار باید در مورد خطر احتمالی برای جنین آگاه شوند).
هم برای مردان و هم برای زنان: هنگام مصرف پاکلی تاکسل بچه دار نشوید. روش های جلوگیری از بارداری مانند کاندوم توصیه می شود. زمانی که ممکن است پس از درمان بدون خطر باردار شوید یا بچه دار شوید، با پزشک خود صحبت کنید.
هنگام مصرف پاکلی تاکسل از شیر مادر خودداری کنید.

نکات مراقبت از خود:

پاکلی تاکسل یا داروهایی که همراه با پاکلی تاکسل مصرف می کنید ممکن است باعث ایجاد احساس سرگیجه یا خواب آلودگی در شما شود. تا زمانی که ندانید به پاکلی تاکسل چگونه پاسخ می دهید
اگر متوجه قرمزی یا درد در محل تزریق شدید، یک کمپرس گرم قرار دهید و به پزشک خود اطلاع دهید.
حداقل دو تا سه لیتر مایعات هر 24 ساعت بنوشید، مگر اینکه دستور دیگری به شما داده شود.
شما ممکن است در معرض خطر عفونت باشید، بنابراین سعی کنید از جمعیت یا افرادی که سرماخورده هستند و کسانی که احساس خوبی ندارند خودداری کنید و تب یا سایر علائم عفونت را فوراً به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود گزارش دهید.
دست های خود را اغلب بشویید.
برای کمک به درمان/پیشگیری از زخم‌های دهان، از یک مسواک نرم استفاده کنید و سه بار در روز با 1/2 تا 1 قاشق چای‌خوری جوش شیرین و/یا 1/2 تا 1 قاشق چای‌خوری نمک مخلوط با 8 اونس آب بشویید.
برای به حداقل رساندن خونریزی از یک تیغ برقی و یک مسواک نرم استفاده کنید.
از ورزش های تماسی یا فعالیت هایی که می تواند باعث آسیب شود خودداری کنید.
پاکلی تاکسل باعث ایجاد حالت تهوع کمی می شود. اما اگر حالت تهوع دارید، داروهای ضد تهوع را طبق دستور پزشک مصرف کنید و وعده های غذایی کوچک و مکرر بخورید. مکیدن پاستیل و آدامس نیز ممکن است کمک کننده باشد.
استامینوفن یا ایبوپروفن ممکن است به تسکین ناراحتی ناشی از تب، سردرد و/یا درد و درد عمومی کمک کند. با این حال، قبل از مصرف حتما با پزشک خود صحبت کنید.
ممکن است خواب آلودگی یا سرگیجه را تجربه کنید. تا زمانی که پاسخ شما به دارو مشخص نشود از رانندگی یا انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری دارند اجتناب کنید.
پاکلیتاکسل شما را به نور خورشید حساس می کند. هنگام بیرون رفتن باید از عینک آفتابی استفاده کنید و از قرار گرفتن در معرض نور خورشید خودداری کنید. لباس محافظ بپوشید و همچنین از ضد آفتاب با SPF 15 (یا بالاتر) استفاده کنید.
به طور کلی، نوشیدن مشروبات الکلی باید به حداقل برسد یا به طور کامل اجتناب شود. شما باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
استراحت کافی داشته باشید
تغذیه خوب را حفظ کنید.
اگر علائم یا عوارض جانبی را تجربه کردید، حتما آنها را با تیم مراقبت های بهداشتی خود در میان بگذارید. آنها می توانند داروها را تجویز کنند و/یا پیشنهادهای دیگری را ارائه دهند که در مدیریت چنین مشکلاتی مؤثر است.
نظارت و آزمایش:
در حین مصرف پاکلی تاکسل، برای نظارت بر عوارض جانبی و بررسی پاسخ شما به درمان، به طور منظم توسط متخصص مراقبت های بهداشتی خود معاینه خواهید شد. آزمایش خون دوره ای برای نظارت بر شمارش کامل خون (CBC) و همچنین عملکرد سایر اندام ها (مانند کلیه ها و کبد) نیز توسط پزشک شما تجویز می شود.

پاکلیتاکسل چگونه کار می کند:

تومورهای سرطانی با تقسیم سلولی مشخص می شوند که دیگر مانند بافت طبیعی کنترل نمی شود. سلول های “عادی” وقتی با سلول های مشابه تماس پیدا می کنند، تقسیم نمی شوند، مکانیزمی که به عنوان مهار تماس شناخته می شود. سلول های سرطانی این توانایی را از دست می دهند. سلول های سرطانی دیگر کنترل و تعادل طبیعی را که تقسیم سلولی را کنترل و محدود می کند، ندارند. فرآیند تقسیم سلولی، چه سلول های طبیعی و چه سلول های سرطانی، از طریق چرخه سلولی انجام می شود. چرخه سلولی از مرحله استراحت، از طریق مراحل رشد فعال، و سپس به میتوز (تقسیم) می رود.

توانایی شیمی درمانی در کشتن سلول های سرطانی به توانایی آن در توقف تقسیم سلولی بستگی دارد. معمولا، داروها با آسیب رساندن به RNA یا DNA که به سلول می گوید چگونه خود را در تقسیم بندی کپی کند، عمل می کند. اگر سلول ها نتوانند تقسیم شوند، می میرند. هر چه سلول ها سریعتر تقسیم شوند، احتمال اینکه شیمی درمانی سلول ها را از بین ببرد و باعث کوچک شدن تومور شود، بیشتر می شود. آنها همچنین باعث خودکشی سلولی (خود مرگ یا آپوپتوز) می شوند.

داروهای شیمی‌درمانی که سلول‌ها را تنها زمانی که در حال تقسیم هستند تحت تأثیر قرار می‌دهند، خاص چرخه سلولی نامیده می‌شوند. داروهای شیمی درمانی که سلول ها را در حالت استراحت تحت تاثیر قرار می دهند، چرخه سلولی غیراختصاصی نامیده می شوند. زمان بندی شیمی درمانی بر اساس نوع سلول ها تنظیم می شود

آنها تقسیم می شوند و زمانی که داروی معین احتمالاً مؤثر است. به همین دلیل است که شیمی درمانی معمولاً به صورت چرخه ای انجام می شود.

شیمی درمانی در کشتن سلول هایی که به سرعت در حال تقسیم شدن هستند مؤثرتر است. متأسفانه شیمی درمانی تفاوت بین سلول های سرطانی و سلول های طبیعی را نمی داند. سلول های “عادی” دوباره رشد می کنند و سالم می شوند، اما در این بین، عوارض جانبی رخ می دهد. سلول های “عادی” که بیشتر تحت تاثیر شیمی درمانی قرار می گیرند، سلول های خون، سلول های دهان، معده و روده و فولیکول های مو هستند. منجر به کاهش شمارش خون، زخم های دهان، حالت تهوع، اسهال و/یا ریزش مو می شود. داروهای مختلف ممکن است بر قسمت های مختلف بدن تأثیر بگذارد.

پاکلی تاکسل به دسته ای از داروهای شیمی درمانی به نام آلکالوئیدهای گیاهی تعلق دارد. آلکالوئیدهای گیاهی از گیاهان ساخته می شوند. آلکالوئیدهای وینکا از گیاه پری وینکل (catharanthus rosea) ساخته می شوند. تاکسان ها از پوست درخت سرخدار اقیانوس آرام (taxus) ساخته می شوند. آلکالوئیدهای وینکا و تاکسان ها نیز به عنوان عوامل ضد میکروتوبول شناخته می شوند. پودوفیلوتوکسین ها از گیاه May Apple به دست می آیند. آنالوگ های Camptothecan از “درخت شاد” آسیایی (Camptotheca acuminata) مشتق شده اند. پودوفیلوتوکسین ها و آنالوگ های کمپتوتکان نیز به عنوان مهارکننده های توپوایزومراز شناخته می شوند. آلکالوئیدهای گیاهی مختص چرخه سلولی هستند. این بدان معنی است که آنها در طول مراحل مختلف تقسیم به سلول ها حمله می کنند.

آلکالوئیدهای وینکا: وینکریستین، وینبلاستین و وینورلبین.
تاکسان ها: پاکلی تاکسل و دوستاکسل.
پودوفیلوتوکسین ها: اتوپوزید و تنیسوپید.
آنالوگ های Camptothecan: Irinotecan و Topotecan.
عوامل ضد میکروتوبول (مانند پاکلیتاکسل)، ساختارهای میکروتوبول را در داخل سلول مهار می کنند. میکروتوبول ها بخشی از دستگاه سلول برای تقسیم و تکثیر خود هستند. مهار این ساختارها در نهایت منجر به مرگ سلولی می شود.