تبخال تناسلی یک بیماری مقاربتی است که به وسیله‌ی ویروس هرپس سیمپلکس (herpes simplex virus) ایجاد می‌شود. تماس جنسی راه اصلی انتقال ویروس است، بعد از آلوده شده شخص، ویروس درون بدن به صورت غیر فعال باقی می‌ماند و گاهی فعال شدن آن سال‌ها بعد اتفاق می‌افتد.

ویروس‌های هرپس سیمپلکس نهفته هستند، به این معنی که می‌توانند بدون ایجاد علائم در بدن زندگی کنند. پس از عفونت اولیه، ویروس وارد ریشه‌های عصبی شده و به گانگلیون‌های عصبی حسی، محل اتصال اعصاب از قسمت‌های مختلف بدن، گسترش می یابد. برای تبخال تناسلی، گره‌ها در مجاورت نخاع در قسمت پایین کمر و برای تبخال دهانی گره‌ها در پشت استخوان گونه قرار دارند.

علل ایجاد تبخال تناسلی 

دو نوع ویروس هرپس سیمپلکس باعث بروز بیماری هرپس تناسلی می‌شود:

• ویروس هرپس سیمپلکس1 (HSV-1): این نوع از ویروس معمولاً باعث تبخال اطراف دهان شده و از طریق تماس پوست با پوست منتقل می‌شود. بنابراین از راه آمیزش دهانی هم می‌تواند مناطق تناسلی را آلوده کند. به نسبت نوع دیگر ویروس، بازگشت دوباره‌ی این عفونت چندان رایج نیست.

• ویروس هرپس سیمپلکس2  (HSV-2): این نوع از ویروس معمولاً باعث تبخال تناسلی شده و از طریق آمیزش جنسی و به علت تماس پوست با پوست منتقل می‌شود. این نوع از ویروس شایع‌تر بوده و بسیار مسری است. حتی در صورت باز نبودن زخم و یا نبودن هیچ علامت مشخصی، احتمال سرایت آلودگی به دیگران وجود دارد.

از آن‌جایی که این ویروس در بیرون از بدن انسان به سرعت از بین می‌رود، احتمال انتقال آن از طریق سرویس بهداشتی، حوله و دیگر وسایلی که فرد آلوده از آن استفاده کرده، بسیار کم است.

عوامل خطر ابتلا به هرپس تناسلی

خطر ابتلا به تبخال تناسلی در شرایط زیر افزایش پیدا می‌کند:

• زن بودن:  زنان بیش‌تر از مردان به تبخال تناسلی مبتلا می‌شوند. ویروس از طریق آمیزش جنسی از مردان به زنان بسیار آسان‌تر از زنان به مردان منتقل می‌شود.
• داشتن شریک‌های جنسی متعدد:  داشتن شریک‌های جنسی متعدد خطر در معرض ویروس‌ عامل تبخال تناسلی را افزایش می‌دهد.

علائم تبخال یا هرپس تناسلی

بیش‌تر افراد آلوده با ویروس هرپس سیمپلکس به دلیل نداشتن هیچگونه علامت و نشانه‌ای متوجه‌ی مشکل خود نیستند.  معمولاً 2 تا 12 روز بعد از مواجه شدن با ویروس، علائم ظاهر می‌شوند. در صورت بروز علائم فرد با نشانه‌های زیر رو به رو خواهد شد:

• درد یا خارش: تا زمانی که عفونت وجود دارد فرد در ناحیه‌ی تناسلی احساس درد و تحریک پذیری خواهد داشت.
• برآمدگی‌های کوچک قرمز رنگ یا تاول‌های ریز سفید رنگ: این موارد معمولاً چند روز تا چند هفته بعد از ابتلا به عفونت ظاهر می‌شود.
• زخم‌: زمانی که تاول‌ها از هم پاشیده و یا خونریزی می‌کنند، زخم‌ ایجاد می‌شود که این زخم‌ها دفع ادرار را دردناک می‌کنند.
• دلمه بستن زخم: زمانی که زخم بهبود پیدا می‌کند، پوست آن ناحیه چروک شده و جای زخم دلمه ایجاد می‌شود.

در مرحله‌ی ابتدایی آلودگی با ویروس، فرد ممکن است علائم شبه آنفولانزا مانند ورم گره‌های لنفی در کشاله ران، سردرد و درد عضلانی و حتی تب را تجربه کند.

تبخال تناسلی چیست و چه شکلی است؟

تبخال تناسلی نوعی عفونت مقاربتی (STI) است. این عفونت باعث ایجاد تاول‌هایی می‌شود که دردناک و آبدار هستند و اگر بترکند، مایعی عفونی از آنها خارج می‌شود. حدود 16% افراد 14 تا 49 سال به تبخال تناسلی مبتلا هستند.

تبخال تناسلی گاهی اوقات باعث درد، خارش و ایجاد زخم در نواحی تناسلی می‌شود. با اینحال ممکن است فرد مبتلا هیچ علامتی نداشته باشد. تبخال تناسلی یک بیماری به شدت مسری است و فرد آلوده‌ی بدون علامت هم ناقل بیماری است.

این بیماری لاعلاج است، با این حال با مصرف دارو می‌توان علائم را تسکین داد و احتمال انتقال آن به دیگران را کم کرد. کاندوم هم می‌تواند از انتقال عفونت تبخال تناسلی جلوگیری کند.

راه‌های درمان تبخال تناسلی 

تبخال تناسلی درمان ندارد. تجویز داروهای ضد ویروس ممکن است اثرات زیر را داشته باشد:

• کمک به بهبود سریع‌تر زخم‌ها و تاول‌های ناشی از بروز اولیه‌ی بیماری
• کم کردن شدت و مدت زمان بروز علائم در زمان عود دوباره بیماری
• کم کردن تعداد بازگشت دوباره تبخال تناسلی
• کم کردن خطر انتقال ویروس هرپس به دیگران

داروهای ضد ویروسی تجویزی برای تبخال‌‌ها عبارتند از:

• اسیکلوویر (Acyclovir)
• والاسیکلوویر (Valacyclovir)

پزشک در صورت بروز علائم نشان‌دهنده‌ی ظهور بیماری یا در صورت مصرف روزانه داروهای خاص حتی زمانی که هیچ علامتی ندارد، مصرف این داروها را توصیه می‌کند. این داروها معمولاً قابل تحمل بوده و عوارض جانبی چندانی هم ندارند.

هشدار: از مصرف خودسرانه هرگونه دارو برای درمان تبخال تناسلی بپرهیزید.